خمس نداده بدهد ، معامله‌اى كه كرده صحيح است ، وخمس پولى را كه به فروشنده داده به صاحبان خمس مديون مىباشد . ( مسأله 1771 ) اگر مالي را كه خمس آن داده نشده بخرد ، خمسش به عهده فروشنده است وبر خريدار چيزى نيست . ( مسأله 1772 ) اگر چيزى را كه خمس آن داده نشده به كسى ببخشند پنج يك آن به عهده خود بخشنده است ، وچيزى بر اين شخص نيست . ( مسأله 1773 ) اگر از كافر يا كسى كه به دادن خمس عقيدة ندارد ، مالي بدست انسان آيد ، واجب نيست خمس آن را بدهد . ( مسأله 1774 ) تاجر وكاسب وصنعتگر ومانند اينها از وقتي كه منفعت مىبرند يك سال بگذرد ، بايد خمس آنچه را كه از خرج سالشان زياد مىآيد بدهند ، وكسى كه شغلش كاسبى نيست ، اگر اتفاقا منفعتى ببرد ، بعد از آن كه يك سال از موقعى كه فائده برده بگذرد ، بايد خمس مقدارى را كه از خرج سالش زياد آمده بدهد . ( مسأله 1775 ) انسان مىتواند در بين سال هر وقت منفعتى به دستش آيد خمس آن را بدهد . وجائز است دادن خمس را تا آخر سال تأخير بيندازد . واگر براي دادن خمس سال شمسي قرار دهد مانعى ندارد . ( مسأله 1776 ) كسى كه مانند تاجر وكاسب براي دادن خمس ، سال قرار دهد ، اگر منفعتى بدست آورد ودر بين سال بميرد ، بايد مخارج تا موقع مرگش را از آن منفعت كسر كنند وخمس باقيمانده را بدهند . ( مسأله 1777 ) اگر قيمت جنسي كه براي تجارت خريده بالا رود وآن را نفروشد ودر بين سال قيمتش پائين آيد ، خمس مقدارى كه بالا رفته بر أو واجب نيست . ( مسأله 1778 ) اگر قيمت جنسي كه براي تجارت خريده بالا رود وبه اميد اين كه قيمت آن بالاتر رود ، تا بعد از تمام شدن سال آن را نفروشد وقيمتش پائين آيد ، خمس مقدارى كه بالا رفته بر أو واجب نيست بلكه مقدار خمس چه نسبتي به مجموع أصل وربح داشته به همان نسبت از موجودى عينا ويا قيمة بايد بدهد .